โรครากขาวยางพาราเป็นปัญหาที่ควรตรวจทั้งต้นผิดปกติและต้นข้างเคียง ไม่รอให้ต้นตายจึงเริ่มสำรวจ เชื้อสาเหตุสำคัญคือ Rigidoporus microporus อย่างไรก็ตาม ใบเหลืองเพียงอย่างเดียวไม่ยืนยันโรครากขาว ต้องตรวจโคน ราก และหลักฐานประกอบโดยไม่ทำลายรากเกินจำเป็น
สัญญาณเหนือดินอาจมาช้า
สังเกตพุ่มใบเปลี่ยนสี กิ่งแห้ง ใบร่วงหรือการทรุดของต้นร่วมกัน อาการดังกล่าวเกิดจากสาเหตุอื่นได้ด้วย จึงควรบันทึกดินและน้ำในจุดนั้น ไม่ข้ามไปใช้สารกับทุกต้นที่ใบเหลือง ต้นที่ยังมีพุ่มดูปกติข้างต้นเป็นโรคก็อาจต้องติดตามตามคำแนะนำผู้เชี่ยวชาญ
ตรวจโคนและรากอย่างระมัดระวัง
เส้นใยหรือเส้นเชื้อสีขาวบนผิวรากและดอกเห็ดลักษณะคล้ายหิ้งบริเวณโคนเป็นข้อมูลที่ช่วยตั้งข้อสงสัย ถ่ายภาพพร้อมตำแหน่งต้นและสอบถามเจ้าหน้าที่ก่อนขุดเพิ่ม อย่าตัดรากใหญ่หรือเฉือนโคนเพื่อพิสูจน์ด้วยตนเอง เพราะเพิ่มความเสียหายและอาจทำให้ต้นไม่มั่นคง
สำรวจต้นใกล้เคียงเป็นแนวเดียวกัน
ทำแผนผังต้นผิดปกติ ตอเก่า และจุดที่เคยมีโรค แยกข้อมูลตามแถวและระหว่างแถว ไม่ดูเฉพาะต้นที่ตายแล้ว หากต้องนำดิน ราก หรือชิ้นส่วนส่งตรวจ ให้หน่วยรับตรวจแนะนำวิธีบรรจุและจุดเก็บ ไม่ย้ายเศษรากจากบริเวณสงสัยไปทิ้งใกล้ต้นปกติ
จัดการจุดโรคตามระดับความเสียหาย
การรักษาต้นที่ยังฟื้นได้กับการจัดการต้นตายและแหล่งเชื้อเป็นคนละงาน ต้องอาศัยการตรวจจริง การขุดราก โค่นต้น หรือทำแนวกั้นควรมีแผนจากผู้เชี่ยวชาญและคำนึงถึงความปลอดภัย ไม่รับรองว่าขุดร่องหรือราดสารครั้งเดียวจะหยุดโรคได้ทุกกรณี
สารป้องกันกำจัดต้องตรงคำแนะนำ
ไม่ใช้สารกำจัดเชื้อราทุกชนิดแทนกัน และไม่คัดอัตราจากโพสต์เก่ามาผสมเอง ตรวจทะเบียน ฉลาก และข้อกำหนดผลิตภัณฑ์ก่อนใช้ร่วมกับคำแนะนำ กยท. การใส่ปุ๋ยหรือวัสดุบำรุงดินไม่ทดแทนการจัดการแหล่งเชื้อ ไม่เทสารเข้มข้นลงโคนเพื่อหวังให้เห็นผลเร็ว
วางแผนปลูกซ่อมและตรวจซ้ำ
ก่อนปลูกแทนต้นตายควรทราบสาเหตุและจัดการจุดโรคก่อน ไม่รีบนำต้นใหม่ลงตำแหน่งเดิมทันที เก็บประวัติแต่ละต้นและนัดตรวจซ้ำในช่วงที่เจ้าหน้าที่แนะนำ หากพบต้นเอียง โคนผุหรือมีความเสี่ยงล้ม ให้กันพื้นที่และใช้ผู้ชำนาญจัดการก่อนงานอื่น
อ่านต่อเพื่อจัดการสวนยาง
แหล่งข้อมูลและขอบเขตคำแนะนำ
เรียบเรียงเพื่อการสำรวจและวางแผนเบื้องต้น ไม่แทนการวินิจฉัยหน้างาน ควรปรับตามพันธุ์ สภาพต้นและพื้นที่ การใช้สารต้องตรวจฉลากและคำแนะนำปัจจุบันจาก กยท. หรือเจ้าหน้าที่เกษตร
