หนอนกอข้าวกับหนอนห่อใบทำลายคนละส่วน หนอนกอเจาะภายในลำต้น ส่วนหนอนห่อใบแทะผิวใบในใบที่ยึดด้วยใย ต้องเปิดตรวจให้ตรงจุดก่อนจัดการ
เริ่มจากบันทึกพันธุ์ อายุข้าว จุดที่พบ และการเปลี่ยนแปลงในแปลง อาการเพียงอย่างเดียวอาจยังระบุสาเหตุไม่ได้ หากไม่แน่ใจควรส่งภาพจริงและตัวอย่างให้เจ้าหน้าที่เกษตรหรือศูนย์วิจัยข้าวช่วยตรวจ ก่อนเสียค่าใช้จ่ายจัดการผิดจุด
หนอนกอทำลายภายในต้น
ระยะแตกกออาจเห็นยอดเหี่ยว ส่วนระยะสร้างรวงอาจเกิดรวงขาวหรือหัวหงอก แต่รวงขาวยังมีสาเหตุอื่นได้ด้วย ตรวจรอยเจาะ มูลและตัวหนอนในลำต้นประกอบ ไม่ใช้สีรวงอย่างเดียวสรุป
หนอนห่อใบฝากรอยบนแผ่นใบ
มักพบใบพับตามยาวและมีใยยึด เมื่อเปิดตรวจอาจพบหนอนและรอยแทะสีขาวเป็นทาง รอยใบเก่าอาจเหลือแม้หนอนออกไปแล้ว จึงควรแยกใบเสียหายกับใบที่ยังมีตัวหนอนมีชีวิต

สำรวจสองหน่วยแยกกัน
ทำช่องบันทึกยอดเหี่ยวหรือรวงขาวแยกจากใบห่อ แล้วระบุจำนวนที่ตรวจทั้งหมดเพื่อเปรียบเทียบได้ จดระยะข้าวและใบที่ถูกทำลาย โดยเฉพาะเมื่อใกล้สร้างผลผลิต ไม่รวมทุกอาการเป็นคำว่าหนอนระบาด
จัดแปลงและรักษาตัวเบียน
ใช้ไนโตรเจนเหมาะสม จัดการตอซังและพืชอาศัยตามระบบปลูก รักษาตัวเบียนและตัวห้ำที่ช่วยควบคุมแมลง หลีกเลี่ยงการพ่นกว้างโดยไม่ได้ตรวจว่าศัตรูยังอยู่ในช่วงที่ควบคุมได้

ประเมินการทำลายใหม่แทนรอยเดิม
ยอดหรือใบที่เสียแล้วไม่จำเป็นต้องกลับปกติทันที ให้ดูจำนวนยอดเสียใหม่ ใบห่อใหม่ และตัวหนอนที่ยังมีชีวิต หากไม่แน่ใจถ่ายตัวหนอนกับจุดที่พบแล้วส่งตรวจ เพื่อไม่สับสนกับหนอนศัตรูชนิดอื่น
เช็กลิสต์สำรวจและบันทึกผล
- แยกยอดเหี่ยว รวงขาว และใบห่อเป็นคนละรายการ
- ตรวจหนอนและร่องรอยภายในจุดเสียหาย
- จดสัดส่วนจากจำนวนต้นหรือใบที่สุ่มจริง
ก่อนเลือกผลิตภัณฑ์ป้องกันกำจัด
หากจำเป็นต้องใช้ผลิตภัณฑ์ ให้ตรวจทะเบียนและฉลากที่ใช้กับข้าวและเป้าหมายนั้นโดยตรง รวมอัตรา วิธีใช้ ระยะปลอดภัยและอุปกรณ์ป้องกัน ขอคำแนะนำที่ตรงกับพื้นที่และระยะข้าว ไม่ผสมหลายชนิดหรือเพิ่มอัตราจากการคาดเดา และไม่ใช้ชื่อสารจากเอกสารเก่าแทนการตรวจฉลากปัจจุบัน
คำถามที่พบบ่อย
รวงขาวทุกกรณีคือหนอนกอไหม?
ไม่เสมอ ต้องตรวจโคนรวง ลำต้นและรอยแมลงร่วมด้วย
ใบห่อเก่ามากแต่ไม่มีหนอนต้องพ่นไหม?
ควรประเมินการทำลายใหม่และประชากรปัจจุบันก่อน ไม่ใช้รอยเก่าอย่างเดียว
อ่านต่อเพื่อวางแผนทั้งแปลง
แหล่งข้อมูลและภาพอาการจริง
เรียบเรียง 14 พฤศจิกายน 2569 โดยเกษตรไร่นา ภาพปกและภาพประกอบสร้างด้วย AI เนื้อหาเป็นแนวทางสำรวจและจัดการเบื้องต้น ไม่แทนผลตรวจตัวอย่างหรือคำแนะนำเฉพาะแปลง





