หลังเก็บเกี่ยวหรือแต่งกิ่ง มักมีฟาง ใบไม้ และเศษพืชเหลืออยู่ในแปลง วัสดุเหล่านี้นำมาทำปุ๋ยหมักได้ ช่วยคืนอินทรียวัตถุสู่ดินและใช้ประโยชน์จากของเหลือทางการเกษตร แทนการเผาทิ้ง
วัสดุที่ใช้ทำปุ๋ยหมัก
เลือกใช้วัสดุแห้ง เช่น ฟาง ใบไม้แห้ง และเศษหญ้า สลับกับวัสดุสด เช่น เศษผักหรือหญ้าสด อาจเติมมูลสัตว์ที่หาได้ในพื้นที่เพื่อช่วยให้กองหมักย่อยสลาย หลีกเลี่ยงเศษอาหารมัน เนื้อสัตว์ พลาสติก และพืชที่เป็นโรค
วิธีทำกองปุ๋ยหมัก
- เลือกพื้นที่ร่มหรือมีหลังคากันฝน และระบายน้ำได้ดี
- วางวัสดุแห้งเป็นชั้น ตามด้วยวัสดุสดและมูลสัตว์ แล้วทำซ้ำ
- พรมน้ำให้กองชื้นทั่วถึง แต่ไม่แฉะหรือมีน้ำขัง
- กลับกองเป็นระยะ เพื่อให้อากาศเข้าและช่วยให้วัสดุย่อยสลายทั่วถึง
- รอจนวัสดุมีสีเข้ม เนื้อร่วน และมีกลิ่นคล้ายดินก่อนนำไปใช้
ระยะเวลาหมักขึ้นอยู่กับชนิดวัสดุ ความชื้น อากาศ และการดูแลกอง จึงควรสังเกตสภาพปุ๋ย ไม่ควรรีบนำวัสดุที่ยังสดหรือย่อยไม่สมบูรณ์ไปใช้ใกล้รากพืช
การนำปุ๋ยหมักไปใช้
นำปุ๋ยหมักที่สุกแล้วคลุกกับดินก่อนปลูก หรือโรยรอบโคนพืชแล้วคลุมดิน ปุ๋ยหมักช่วยเพิ่มอินทรียวัตถุและปรับสภาพดิน แต่ไม่ควรถือเป็นปุ๋ยที่ให้ธาตุอาหารครบตามความต้องการของพืชทุกชนิด ควรพิจารณาควบคู่กับชนิดพืชและสภาพดินในแปลง
การทำปุ๋ยหมักเป็นอีกวิธีที่ช่วยลดการทิ้งเศษพืช ลดการเผา และดูแลดินอย่างต่อเนื่อง เริ่มจากกองเล็ก ๆ ด้วยวัสดุที่มี แล้วปรับวิธีให้เหมาะกับสภาพพื้นที่ของตนเอง
#เกษตรไร่นา
