ติดตั้งน้ำหยด 1 ไร่: นับความยาวสาย แบ่งโซน และทดสอบก่อนใช้งาน

ติดตั้งน้ำหยด 1 ไร่ไม่มีชุดเดียวที่เหมาะกับทุกแปลง พื้นที่ 1,600 ตารางเมตรที่ปลูกผักแถวชิดกับสวนไม้ผลใช้จำนวนสายและอัตราน้ำต่างกัน ควรวัดแนวปลูกจริง แหล่งน้ำและระดับพื้นที่ก่อนขอราคา

สำรวจอะไร ก่อนซื้ออุปกรณ์

• กว้าง ยาว ความลาดชัน และทางเดินที่ต้องเว้น
• ชนิดพืช ระยะแถว จำนวนแถว และความยาวแถวจริง
• จุดตั้งปั๊ม ระยะจากแหล่งน้ำ และน้ำที่ส่งได้ระหว่างทำงาน
• คุณภาพน้ำ แหล่งไฟฟ้า และข้อจำกัดในการดูแลรายวัน

ถ้าใช้น้ำคลองหรือบ่อที่มีตะกอน อย่าตัดชุดกรองออกเพื่อให้ได้งบต่ำลง และอย่าเลือกปั๊มจากแรงม้าอย่างเดียว ต้องตรวจอัตราไหลที่แรงดันใช้งานด้วย

ตัวอย่างคำนวณสายสำหรับแปลง 40 × 40 เมตร

สมมติเพื่อสาธิตเท่านั้น: แปลงรวม 1 ไร่ มีแนวปลูกจริงยาว 36 เมตรหลังเว้นหัวท้าย วางสาย 40 แนว แนวละหนึ่งสายตามผังระยะแถว 1 เมตร ความยาวเทปที่ใช้งานจึงเท่ากับ 40 × 36 = 1,440 เมตร ยังไม่รวมเผื่อซ่อม และท่อเมนไม่นับรวมเป็นเทป

หากแปลงจริงมีทางเดินด้านข้าง แปลงยกร่องกว้าง หรือใช้สองสายต่อแปลง ต้องนับใหม่ จำนวน 1,440 เมตรไม่ใช่ปริมาณมาตรฐานต่อไร่

แบ่งโซนแล้วคำนวณน้ำอย่างไร

สมมติแบ่งเป็น 4 โซน โซนละ 10 แนว สายแต่ละแนวยาว 36 เมตร รูห่าง 0.30 เมตร และหัวจ่ายตามรุ่นสมมติ 1 ลิตรต่อชั่วโมง จะมีประมาณ 120 จุดต่อแนว หรือ 1,200 จุดต่อโซน ใช้น้ำประมาณ 1,200 ลิตรต่อชั่วโมง ควรยืนยันจำนวนจุดจริงจากสินค้าที่ซื้อ

หากเปิดโซนละ 30 นาที จะจ่ายประมาณ 600 ลิตรต่อโซน รวม 4 โซนเป็น 2,400 ลิตรในเวลาทำงานต่อเนื่อง 2 ชั่วโมง ตัวเลขนี้ใช้ตรวจภาระน้ำเท่านั้น ไม่ใช่เวลารดน้ำที่แนะนำให้ใช้กับทุกชนิดพืช

ปั๊มต้องส่งน้ำพอที่แรงดันใช้งานจริง รวมผลต่างระดับและการสูญเสียในท่อ/กรอง ให้ผู้มีความรู้ตรวจขนาดท่อและปั๊มก่อนสั่งซื้อ

ลำดับติดตั้งที่ควรตรวจงาน

1. ทำผังแนวท่อและจุดวาล์ว ติดตั้งปั๊มและกรองตามคู่มือ
2. วางท่อเมนและท่อย่อย เปิดล้างเศษก่อนต่อสายหยด
3. ต่อสายตามแนวปลูกและทิศทางที่ผู้ผลิตกำหนด จัดปลายสายให้เปิดล้างได้
4. ทดลองทีละโซน ตรวจรั่ว แรงดัน และตวงน้ำต้น–กลาง–ปลาย
5. บันทึกผลและปรับก่อนปลูกหรือขยายการใช้งานเต็มพื้นที่

งานไฟฟ้ากลางแจ้งและปั๊มใกล้น้ำควรให้ช่างที่เหมาะสมดำเนินการ มีสายดินและอุปกรณ์ตัดไฟรั่ว หยุดจ่ายไฟก่อนซ่อม ไม่ดัดแปลงสายไฟเองขณะพื้นที่เปียก

ต้องเผื่ออุปกรณ์อะไรนอกจากเทป

ข้อต่อ วาล์ว ชุดกรอง เกจ จุดเปิดล้าง ท่อเมน ปั๊มหรือชุดควบคุมตามความจำเป็น รวมค่าแรงและค่าขนส่ง แยกให้ชัดว่าราคาเสนอรวมรายการใดแล้ว

อ่านต่อ น้ำหยดราคาและวิธีคิดงบทั้งระบบ และ ออกแบบอัตราน้ำและแรงดัน

อ้างอิงหลักการ: FAO: Drip System Layout and Operation ตัวเลขแปลงและการคำนวณในบทความเป็นแบบฝึกหัดของกองบรรณาธิการ ไม่ใช่แบบรับรองหน้างาน

---

จัดทำโดยเกษตรไร่นา ตรวจแหล่งข้อมูล 21 ตุลาคม 2569 ตัวเลขตัวอย่างเป็นสมมติฐานเพื่อการเรียนรู้ ต้องปรับตามแปลงและคู่มืออุปกรณ์ ภาพปกและภาพเนื้อหาสร้างด้วย AI เป็นภาพประกอบ ไม่ใช่แบบติดตั้งที่รับรองหรือหลักฐานทดลองภาคสนาม