Sandbox 3 จังหวัดสกัดโรคใบด่างมันสำปะหลัง 2569: เกษตรกรต้องรู้อะไร

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์เดินหน้า “Sandbox นำร่อง 3 จังหวัด” เพื่อทดลองและควบคุมโรคใบด่างมันสำปะหลัง หรือ CMD อย่างเป็นระบบในนครราชสีมา ศรีสะเกษ และกาญจนบุรี ข่าวทางการวันที่ 2 ตุลาคม 2569 ระบุทั้งแผน 4C การสนับสนุนระบบน้ำหยด และแผนเปิดตัวพันธุ์ต้านทานใหม่ แต่เกษตรกรต้องแยกให้ชัดว่าส่วนใดอนุมัติแล้ว ส่วนใดยังอยู่ระหว่างเสนอ และส่วนใดเป็นแผนในอนาคต

แผนภาพ 4C ใช้ท่อนพันธุ์สะอาด ควบคุมพื้นที่ ตั้งธนาคารท่อนพันธุ์ชุมชน และร่วมมือทุกภาคส่วน
โมเดล 4C สำหรับตัดวงจรโรคใบด่างมันสำปะหลังในพื้นที่ Sandbox 3 จังหวัด

Sandbox 3 จังหวัด คืออะไร

ที่ประชุมกระทรวงเกษตรและสหกรณ์เห็นชอบการขับเคลื่อนโครงการ Sandbox นำร่องในนครราชสีมา ศรีสะเกษ และกาญจนบุรี เพื่อทดลองควบคุมโรคใบด่างอย่างเป็นระบบ ก่อนเร่งนำผลทดสอบไปใช้จริงในพื้นที่ โดยมีนายพงศ์ไท ไทโยธิน รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นประธานคณะทำงานขับเคลื่อน

Sandbox ไม่ใช่โครงการแจกเงินหรือแจกพันธุ์เพียงอย่างเดียว แต่รวมเกษตรแม่นยำ ระบบน้ำหยด ปุ๋ยสั่งตัด สารชีวภัณฑ์ การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ และการบริหารแปลงขยายพันธุ์ปลอดโรค ข่าวระบุเพียง 3 จังหวัดนำร่อง ยังไม่ได้ระบุพื้นที่รายอำเภอหรือตำบล และไม่ควรตีความว่าเป็นพื้นที่ระบาดทั้งหมดของประเทศ

4C for CMD ทำงานอย่างไร

Clean: เริ่มจากท่อนพันธุ์สะอาด

Clean คือการบริหารท่อนพันธุ์สะอาดและจัดทำ Zoning หรือแบ่งเขตจัดการ เกษตรกรจึงควรให้ความสำคัญกับแหล่งที่มาของท่อนพันธุ์ และรอติดตามระบบกระจายพันธุ์จากประกาศทางการ

Control: คุมตามระดับการระบาด

Control คือการตีกรอบพื้นที่ตามระดับความรุนแรง และใช้การจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน หรือ IPM มาตรการของแต่ละพื้นที่จึงอาจแตกต่างกันตามสถานการณ์จริง

Community: ธนาคารท่อนพันธุ์ชุมชน

Community คือการตั้งธนาคารท่อนพันธุ์ หรือ Seed Bank เพื่อเชื่อมการผลิตและกระจายท่อนพันธุ์กับชุมชน อย่างไรก็ตาม ข่าวยังไม่ระบุรายชื่อชุมชน จุดตั้งธนาคาร หรือขั้นตอนเข้าร่วม

Cooperate: ร่วมมือทุกภาคส่วน

Cooperate ครอบคลุมความร่วมมือของรัฐ ชุมชน เกษตรกร และเอกชน ข่าวยังกล่าวถึงการคุมเข้มการขายท่อนพันธุ์ติดโรคบนแพลตฟอร์มออนไลน์และการลักลอบส่งผ่านไปรษณีย์หรือขนส่งเอกชน การตรวจสอบแหล่งท่อนพันธุ์จึงเป็นเรื่องสำคัญ

งบ 664.794 ล้านบาทยังอยู่ระหว่างเสนอ

กรมส่งเสริมการเกษตรอยู่ระหว่างเสนองบกลาง 664.794 ล้านบาทต่อคณะกรรมการนโยบายและบริหารจัดการมันสำปะหลัง หรือ นบมส. สำหรับโครงการบริหารท่อนพันธุ์สะอาดและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต เป้าหมายครอบคลุม 100,000 ไร่ ผลิตท่อนพันธุ์ทนทาน 160 ล้านลำ และท่อนพันธุ์ต้านทาน 4.48 ล้านลำเพื่อกระจายสู่เกษตรกร

สถานะ ณ วันที่ 2 ตุลาคม 2569 คือ “อยู่ระหว่างเสนอ” ไม่ใช่ “อนุมัติแล้ว” ตัวเลขพื้นที่และจำนวนท่อนพันธุ์เป็นเป้าหมายของโครงการที่เสนอ ไม่ใช่สิทธิที่ยืนยันแก่เกษตรกร ข่าวไม่ได้ระบุช่องทางสมัคร วันเปิดรับ หรือสัดส่วนจัดสรรรายจังหวัด

ส่วนที่อนุมัติแล้ว: งบกองทุนเพื่อสินเชื่อระบบน้ำหยด

อีกมาตรการมีสถานะต่างกัน กระทรวงเกษตรฯ อนุมัติงบกองทุนสงเคราะห์เกษตรกร 154.485 ล้านบาท เพื่อสนับสนุนสินเชื่อติดตั้งระบบน้ำหยด ดอกเบี้ย 0% ระยะเวลา 3 ปี วงเงินไม่เกิน 50,000 บาทต่อราย

การอนุมัตินี้คือการอนุมัติงบกองทุนเพื่อสนับสนุนสินเชื่อตามกรอบข่าว ไม่ได้แปลว่าเกษตรกรทุกคนได้รับอนุมัติเงินกู้แล้ว และสินเชื่อไม่ใช่เงินให้เปล่า ข่าวไม่ได้ระบุคุณสมบัติ เอกสาร หน่วยรับสมัคร หรือวันเปิดรับ ผู้สนใจจึงควรรอรายละเอียดทางการ และไม่ควรส่งเอกสารหรือจ่ายค่าดำเนินการตามคำเชิญชวนที่ตรวจสอบไม่ได้

กวก. ระยอง 19, 21 และ 23 ยังไม่เปิดตัว

กรมวิชาการเกษตรเตรียมเปิดตัว กวก. ระยอง 19, กวก. ระยอง 21 และ กวก. ระยอง 23 ช่วงต้นปี 2570 ข่าวระบุว่าเป็นพันธุ์ต้านทานโรคใบด่างและโรคพุ่มแกล้ง ให้ผลผลิต 6–8 ตันต่อไร่ และเป็นส่วนหนึ่งของเป้าหมายฟื้นผลผลิตรวมประเทศสู่ 35 ล้านตันภายใน 3 ปี

ทั้งสามพันธุ์ยังเป็นแผนเปิดตัวในอนาคต ณ วันข่าว ตัวเลข 6–8 ตันต่อไร่เป็นข้อมูลตามข่าว ไม่ใช่ผลผลิตที่รับประกันทุกแปลง ส่วนท่อนพันธุ์ต้านทานกว่า 5 ล้านลำที่ภาคเอกชนกระจายแล้ว ข่าวไม่ได้บอกว่าเป็นสามพันธุ์นี้ จึงไม่ควรนำข้อมูลมาเชื่อมกันเอง

เกษตรกรควรทำอะไรตอนนี้

  1. จำสถานะให้ถูก: Sandbox ได้รับความเห็นชอบให้ขับเคลื่อน งบ 664.794 ล้านบาทยังอยู่ระหว่างเสนอ งบกองทุนเพื่อสินเชื่อได้รับอนุมัติ และสามพันธุ์ใหม่รอเปิดตัวต้นปี 2570
  2. ตรวจสอบที่มาท่อนพันธุ์: Clean เป็นข้อแรกของ 4C และกระทรวงมุ่งคุมการขายท่อนพันธุ์ติดโรคทางออนไลน์และการลักลอบขนส่ง
  3. ติดตามประกาศทางการ: ข่าวยังไม่มีแบบฟอร์ม ลิงก์ลงทะเบียน จุดรับเอกสาร หรือวันคัดเลือกเกษตรกร อย่าหลงเชื่อช่องทางที่สร้างขึ้นเอง

คำถามที่พบบ่อย

Sandbox โรคใบด่างมันสำปะหลังครอบคลุมจังหวัดใดบ้าง

พื้นที่นำร่องตามข่าวคือ นครราชสีมา ศรีสะเกษ และกาญจนบุรี ข่าวยังไม่ได้ระบุพื้นที่รายอำเภอหรือรายตำบล

4C for CMD ประกอบด้วยอะไร

ได้แก่ Clean ท่อนพันธุ์สะอาดและ Zoning, Control ควบคุมพื้นที่ตามระดับความรุนแรงและใช้ IPM, Community ธนาคารท่อนพันธุ์ชุมชน และ Cooperate ความร่วมมือทุกภาคส่วน

งบ 664.794 ล้านบาทอนุมัติแล้วหรือยัง

ยัง ข่าวระบุว่ากรมส่งเสริมการเกษตรอยู่ระหว่างเสนองบกลางต่อ นบมส. จึงยังไม่ควรกล่าวว่าจัดสรรหรือเปิดรับเกษตรกรแล้ว

สินเชื่อระบบน้ำหยดสมัครที่ไหน

ข่าวระบุกรอบสินเชื่อดอกเบี้ย 0% ระยะเวลา 3 ปี ไม่เกิน 50,000 บาทต่อราย แต่ไม่ได้ระบุช่องทางสมัคร คุณสมบัติ เอกสาร หรือวันเปิดรับ จึงควรรอประกาศทางการ

แหล่งข้อมูลทางการ

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์: Sandbox 3 จังหวัดปราบโรคใบด่างมันสำปะหลัง เผยแพร่วันที่ 2 ตุลาคม 2569

หมายเหตุ: บทความนี้แยกสถานะมาตรการตามข่าวทางการ ณ วันที่เผยแพร่ หากมีประกาศใหม่ควรตรวจรายละเอียดอีกครั้งก่อนสมัครหรือส่งเอกสาร

More From Forest Beat

กล้วยไม้ไทยโชว์ผลงานเวทีพืชสวนโลกอุดรธานี เผยรางวัลยอดเยี่ยมของงาน 2 รางวัล

กล้วยไม้ไทยโชว์ผลงานเวทีพืชสวนโลกอุดรธานี เผยรางวัลยอดเยี่ยมของงาน 2 รางวัล

กรมส่งเสริมการเกษตรเผยผลประกวดกล้วยไม้ในมหกรรมพืชสวนโลกอุดรธานี มีรางวัลยอดเยี่ยมตามประเภท 15 ประเภท และรางวัลกล้วยไม้ยอดเยี่ยมของงาน 2 รางวัล เวทีเปิดให้ผู้ปลูก ผู้ประกอบการ และนักปรับปรุงพันธุ์นำผลงานมาแสดงและแลกเปลี่ยนความรู้ผู้ปลูกนำอะไรไปเทียบกับงานตัวเองได้เวลาอ่านผลประกวด ให้ดูประเภทที่ส่งประกวดควบคู่กับลักษณะของต้น ช่อ และดอก หากสนใจนำต้นเข้าประกวดครั้งถัดไป ให้ตรวจเกณฑ์ตามประเภทก่อนจัดเตรียมต้นและคำนวณเวลาที่จะออกดอกประกาศผลจากกรมส่งเสริมการเกษตรภาพปกสร้างด้วย AI เพื่อประกอบข่าว
ข่าวเกษตร
0
minutes
กระทรวงเกษตรฯ คาดผลผลิตปาล์มน้ำมันปี 2569 ลดลง 3.02%

กระทรวงเกษตรฯ คาดผลผลิตปาล์มน้ำมันปี 2569 ลดลง 3.02%

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์เผยเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2569 ว่าคาดผลผลิตปาล์มน้ำมันทั้งปีอยู่ที่ 20.183 ล้านตัน ลดลง 3.02% ปัจจัยที่รายงานระบุ ได้แก่ อากาศร้อน ฝนทิ้งช่วง และต้นทุนปุ๋ยสูงอ่านตัวเลขให้ตรงกับสิ่งที่วัดตัวเลขนี้เป็นประมาณการผลผลิตระดับประเทศสำหรับปี 2569 ผลผลิตของสวนแต่ละแห่งอาจเคลื่อนไหวต่างกันตามพื้นที่และช่วงเก็บเกี่ยว สำหรับการวางแผนขาย ควรตรวจราคาที่จุดรับซื้อในพื้นที่แยกต่างหาก เพราะรายงานผลผลิตไม่ได้กำหนดราคารับซื้อกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ภาพปกสร้างด้วย AI เพื่อประกอบข่าว
ข่าวเกษตร
0
minutes
เกษตรฯ เตรียมข้อมูล 4 พืชรับ EUDR ชวนเกษตรกรตรวจทะเบียนและผังแปลง

เกษตรฯ เตรียมข้อมูล 4 พืชรับ EUDR ชวนเกษตรกรตรวจทะเบียนและผังแปลง

กรมส่งเสริมการเกษตรเผยเมื่อ 6 พฤศจิกายน 2569 ว่ากำลังเตรียมข้อมูลแหล่งผลิตสำหรับปาล์มน้ำมัน โกโก้ กาแฟ และถั่วเหลือง เพื่อช่วยเชื่อมการตรวจสอบย้อนกลับในห่วงโซ่สินค้าที่เกี่ยวข้องกับกฎ EUDR ของสหภาพยุโรปตรวจข้อมูลที่ต้นทางกรมฯ แนะนำให้เกษตรกรตรวจชนิดพืช จำนวนแปลง พื้นที่ และที่ตั้งให้ตรงกับการผลิตจริง ระบบ Geoplots ใช้ประกอบการตรวจพิกัดและขนาดแปลง เช่น เทียบตำบลที่ตั้งแปลงกับข้อมูลทะเบียนกรมส่งเสริมการเกษตร · ข้อมูล EUDR จากคณะกรรมาธิการยุโรปภาพปกสร้างด้วย...
ข่าวเกษตร
0
minutes
กรมส่งเสริมการเกษตรสรุปความร่วมมือไทย–เยอรมัน 3 ปี ทดลองนวัตกรรมเกษตรใน 6 จังหวัด

กรมส่งเสริมการเกษตรสรุปความร่วมมือไทย–เยอรมัน 3 ปี ทดลองนวัตกรรมเกษตรใน 6 จังหวัด

กรมส่งเสริมการเกษตรสรุปผลความร่วมมือไทย–เยอรมันตลอด 3 ปี ผ่านการทดลองและฝึกอบรมร่วมกับเกษตรกรใน 6 จังหวัด โครงการมีกำหนดสิ้นสุดการดำเนินงานในเดือนธันวาคม 2569พื้นที่และพืชที่เข้าร่วมพื้นที่ดำเนินงานได้แก่ น่าน สระบุรี พัทลุง สตูล ชุมพร และเชียงใหม่ สินค้าที่ครอบคลุมมีข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ กาแฟ ปาล์มน้ำมัน ขมิ้นชัน ทุเรียน และมะม่วง โครงการใช้การฝึกอบรม แปลงสาธิต และการทดลองจริงเพื่อแก้โจทย์ที่ต่างกันในแต่ละพื้นที่กรมส่งเสริมการเกษตรภาพปกสร้างด้วย AI...
ข่าวเกษตร
0
minutes
เกษตรไร่นา ความรู้เกษตรอ่านง่าย ใช้ได้จริงเกษตรไร่นา ความรู้เกษตรอ่านง่าย ใช้ได้จริง