ระยะปลูกข้าวต้องแยกช่องระหว่างแถวกับช่องระหว่างกอ และแยกจำนวนกอออกจากจำนวนต้น ตัวเลขที่เหมาะขึ้นกับพันธุ์ วิธีปลูก ดิน ฤดู และเครื่องมือ จึงไม่ควรใช้ระยะเดียวกับทุกแปลง
อ่านหน่วยและทิศทางให้ชัด
เช่น ระยะ 25 × 25 เซนติเมตรหมายถึงช่องว่างสองทิศ ไม่ใช่ความลึกปักดำหรือจำนวนกล้าในกอ ในระบบหยอดต้องดูจำนวนเมล็ดต่อจุดร่วมด้วย ส่วนการหว่านไม่ควรนำสูตรจำนวนกอแบบปักดำไปใช้ตรง ๆ
สูตรจำนวนกอเชิงทฤษฎี
กอต่อไร่ = 1,600 ÷ (ระยะระหว่างแถวเป็นเมตร × ระยะระหว่างกอเป็นเมตร) เป็นการคำนวณพื้นที่เรียบเต็มไร่ ยังไม่หักคันนา ทางเดิน ช่องเครื่อง หรือกอที่หาย
| โจทย์ตัวอย่าง | พื้นที่ต่อกอ | จำนวนกอทางทฤษฎี/ไร่ |
|---|---|---|
| 20 × 20 ซม. | 0.20 × 0.20 = 0.04 ตร.ม. | 40,000 |
| 25 × 25 ซม. | 0.25 × 0.25 = 0.0625 ตร.ม. | 25,600 |
สองค่านี้ใช้สาธิตสูตรเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำว่าต้องใช้กับพันธุ์หรือแปลงของผู้อ่าน
จำนวนกอไม่ใช่จำนวนต้น
ถ้ามีกล้าหลายต้นในกอ จำนวนต้นตั้งต้นจะมากกว่าจำนวนกอ และจำนวนหน่อภายหลังเปลี่ยนตามการแตกกอ จึงควรบันทึกระยะ ต้นต่อกอและการตั้งตัวแยกกัน ไม่ใช้จำนวนหน่อหลังโตไปคำนวณว่าตอนเริ่มใช้กล้ากี่ต้น
เลือกและตรวจในแปลงจริง
เริ่มจากคำแนะนำพันธุ์และวิธีปลูกที่ตรงเงื่อนไข ดูความอุดมสมบูรณ์ดิน ฤดู น้ำและสเปกเครื่อง จากนั้นวัดแนวปลูกจริงหลายจุด ตรวจว่ามีช่องว่างหรือซ้อนกอ และปรับเครื่องเมื่อดินหรือการทำงานเปลี่ยน
ประเมินผลมากกว่ามองว่าถี่ย่อมดีกว่า
ความหนาแน่นสูงเพิ่มจำนวนต้นตั้งต้นแต่ไม่รับประกันผลผลิตหรือกำไร ต้องดูการแข่งขัน แสง การตั้งตัวและต้นทุนกล้า ทดลองในขนาดที่แยกผลได้และเทียบสภาพเดียวกันก่อนขยาย จดทั้งผลผลิต เงินสุทธิและปัญหาที่เกิด
อ่านต่อ: อัตราเมล็ด · เพาะกล้า · เปรียบเทียบวิธีปลูก
แหล่งข้อมูล
ตรวจทาน 10 พฤศจิกายน 2569 อ้างอิง กรมการข้าว: การทำนา; ตัวอย่างคำแนะนำเฉพาะระบบผลิตอินทรีย์ ใช้อ่านเงื่อนไขก่อนปรับระยะ
หน้าปกและภาพประกอบสร้างด้วย AI เพื่ออธิบายเนื้อหา การตัดสินใจในแปลงควรใช้ข้อมูลพันธุ์ วิธีปลูก และสภาพพื้นที่จริง

