เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลดูดน้ำเลี้ยงบริเวณโคนข้าวและเป็นพาหะไวรัส การเฝ้าระวังต้องนับในกอและดูระยะข้าว ไม่รอให้ต้นแห้งเป็นหย่อมก่อนเริ่มตรวจ
เริ่มจากบันทึกพันธุ์ อายุข้าว จุดที่พบ และการเปลี่ยนแปลงในแปลง อาการเพียงอย่างเดียวอาจยังระบุสาเหตุไม่ได้ หากไม่แน่ใจควรส่งภาพจริงและตัวอย่างให้เจ้าหน้าที่เกษตรหรือศูนย์วิจัยข้าวช่วยตรวจ ก่อนเสียค่าใช้จ่ายจัดการผิดจุด
แมลงชนิดนี้ทำลายตรงไหน
Nilaparvata lugens มีทั้งตัวอ่อนและตัวเต็มวัยที่ดูดกินข้าว การพบปีกยาวหรือปีกสั้นสัมพันธ์กับลักษณะประชากร แต่ไม่ควรจำแนกจากสีอย่างเดียว ถ่ายภาพให้เห็นรูปร่างชัดโดยเทียบขนาดกับต้นข้าว
อาการไหม้ไม่เหมือนโรคไหม้
ข้าวเหลืองและแห้งเป็นหย่อมจากเพลี้ยเรียก hopperburn ซึ่งไม่ใช่ชื่อเดียวกับโรคไหม้จากเชื้อรา เปิดกอตรวจตัวแมลงพร้อมรากและน้ำก่อนตีความ ถ้าเห็นใบแห้งจากระยะไกลยังแยกสาเหตุไม่ได้
นับแมลงและตัวช่วยในแปลง
ใช้จุดสุ่มที่กระจายและวิธีนับสม่ำเสมอ จดหน่วยให้ชัดว่าเป็นต่อต้นหรือต่อกอ รวมตัวห้ำ เช่น มวนเขียวดูดไข่ และแมงมุม ข้อมูลจำนวนและระยะข้าวช่วยให้เจ้าหน้าที่ประเมินว่าควรใช้วิธีใด
ลดเงื่อนไขที่เอื้อการเพิ่มจำนวน
ไม่หว่านแน่นหรือใช้ไนโตรเจนเกินจำเป็น วางน้ำให้สอดคล้องระยะข้าวและสภาพแปลง และรักษาศัตรูธรรมชาติ การพ่นตามปฏิทินโดยไม่พบเป้าหมายอาจเพิ่มต้นทุนและกระทบสมดุลแมลง
ถ้าพบมากให้ใช้ข้อมูลก่อนเลือกวิธี
ดูอายุตัวอ่อน การเพิ่มจำนวนและประกาศในพื้นที่ ขอคำแนะนำเรื่องวิธีจัดการและการสลับกลุ่มเมื่อจำเป็น ไม่ผสมสารหลายชนิดโดยเดา บันทึกผลจากจุดเดิมหลังจัดการ และติดตามอาการไวรัสแยกจากรอยดูดกิน
เช็กลิสต์สำรวจและบันทึกผล
- นับจากโคนกอหลายจุดและระบุหน่วย
- แยกตัวอ่อน ตัวเต็มวัยและศัตรูธรรมชาติ
- ทำแผนที่หย่อมเสียหายและติดตามแนวโน้ม
ก่อนเลือกผลิตภัณฑ์ป้องกันกำจัด
หากจำเป็นต้องใช้ผลิตภัณฑ์ ให้ตรวจทะเบียนและฉลากที่ใช้กับข้าวและเป้าหมายนั้นโดยตรง รวมอัตรา วิธีใช้ ระยะปลอดภัยและอุปกรณ์ป้องกัน ขอคำแนะนำที่ตรงกับพื้นที่และระยะข้าว ไม่ผสมหลายชนิดหรือเพิ่มอัตราจากการคาดเดา และไม่ใช้ชื่อสารจากเอกสารเก่าแทนการตรวจฉลากปัจจุบัน
คำถามที่พบบ่อย
แห้งเป็นหย่อมคือโรคไหม้เสมอไหม?
ไม่เสมอ ต้องตรวจแมลงที่โคนและรูปแผลบนใบ
เห็นแมลงหนึ่งตัวต้องพ่นเลยไหม?
ต้องดูจำนวน แนวโน้ม ระยะข้าวและศัตรูธรรมชาติร่วมกัน
อ่านต่อเพื่อวางแผนทั้งแปลง
แหล่งข้อมูลและภาพอาการจริง
เรียบเรียง 14 พฤศจิกายน 2569 โดยเกษตรไร่นา ภาพปกและภาพประกอบสร้างด้วย AI เนื้อหาเป็นแนวทางสำรวจและจัดการเบื้องต้น ไม่แทนผลตรวจตัวอย่างหรือคำแนะนำเฉพาะแปลง

