โซลาร์ภาคประชาชนจะคุ้มกับบ้านใดต้องดูพฤติกรรมใช้ไฟ ต้นทุนติดตั้ง และค่าใช้จ่ายระยะยาวร่วมกัน เงินสนับสนุนช่วยลดภาระบางส่วนแต่ไม่ได้รับรองระยะคืนทุน บทความนี้เสนอวิธีทำตารางเปรียบเทียบด้วยข้อมูลบ้านจริง พร้อมตัวอย่างสมมติที่ไม่ใช่ราคาตลาดหรือผลรับรอง
เริ่มจากบิลและเวลาใช้ไฟ
รวบรวมบิลย้อนหลังหลายเดือนและจดว่าใช้เครื่องใช้ใดช่วงกลางวันหรือกลางคืน ระบบแผงผลิตเมื่อมีแสง แต่การนำไฟไปใช้จริงสัมพันธ์กับโหลด ณ เวลานั้น บ้านที่ทำงานนอกบ้านตลอดวันจึงไม่ควรยืมตัวเลขประหยัดของบ้านที่ใช้ไฟกลางวันมากมาแทนตนเอง
ดูพลังงานที่ใช้ได้จริง ไม่ดูแต่กำลังแผง
แยก kWp ซึ่งบอกขนาดกำลังสูงสุดของแผงออกจาก kWh ซึ่งเป็นพลังงานผลิตหรือใช้ต่อช่วงเวลา ขอสมมติฐานเรื่องเงา ทิศทาง สภาพอากาศ และการสูญเสียจากผู้เสนอราคา พร้อมประมาณการไฟใช้เองและไฟส่วนเกินแยกกัน ไม่คูณกำลังแผงกับ 24 ชั่วโมงแล้วถือเป็นไฟที่ผลิตได้ทุกวัน
ทำงบส่วนที่ต้องจ่ายเอง
นำราคาติดตั้งและงานจำเป็นทั้งหมดมารวม แล้วแยกเงินสนับสนุนที่ได้รับอนุมัติจริงออกจากส่วนที่ต้องหาเอง หากยังไม่ทราบสิทธิให้ทำสองกรณีทั้งได้รับและไม่ได้รับ รวมค่าซ่อมหลังคา อุปกรณ์เสริม ดอกเบี้ย และเงินสำรองไว้ด้วย ไม่ใช้เงินสนับสนุนที่ยังไม่ผ่านพิจารณาเป็นเงินสดพร้อมใช้
ตัวอย่างคืนทุนอย่างง่าย
สมมติเงินลงทุนสุทธิ 120,000 บาท ประโยชน์จากลดบิลและขายไฟรวม 18,000 บาทต่อปี และค่าดูแล 3,000 บาทต่อปี ผลประโยชน์สุทธิ 15,000 บาท คืนทุนอย่างง่าย 8 ปี ตัวเลขทั้งหมดเป็นโจทย์สมมติ ไม่ใช่ใบเสนอราคา อัตรารับซื้อ หรือการรับประกัน และยังไม่รวมมูลค่าเงินตามเวลา ดอกเบี้ยหรือการเปลี่ยนอุปกรณ์ครั้งใหญ่
อย่ารวมรายรับขายไฟโดยยังไม่มีเงื่อนไข
การลดบิลจากไฟใช้เองกับเงินขายไฟส่วนเกินเป็นคนละรายการ หากยังไม่มีสัญญาหรืออนุมัติขายไฟ ให้ทำกรณีไม่มีรายรับขายไฟก่อน ถ้าจะใส่รายรับในแผน ต้องใช้ราคา ระยะเวลา ปริมาณรับ และฐานตามสัญญาของบ้านจริง ไม่ใช้ข่าวราคาเดียวกับไฟทุกหน่วยที่ผลิต
คำถามสำหรับครัวเรือนเกษตร
ตรวจว่ามิเตอร์บ้านกับมิเตอร์ปั๊มหรือโรงเรือนเป็นคนละประเภทหรือไม่ เพราะโครงการนี้มุ่งบ้านอยู่อาศัย การใช้ไฟสูบน้ำในสวนไม่ได้ทำให้มิเตอร์เกษตรเข้าเงื่อนไขอัตโนมัติ เปรียบเทียบความจำเป็น งานบำรุง และเงินสำรองกับการลงทุนฟาร์มด้านอื่น ก่อนเลือกขนาดระบบหรือกู้เงิน

