สะระแหน่ สะระแหน่เหมาะกับสวนครัวที่ต้องการผักหอมไว้เด็ดใช้ การขยายด้วยกิ่งหรือไหลช่วยเริ่มจากต้นที่รู้จักลักษณะใบแล้ว จุดสำคัญคือดินชื้นแต่ไม่แฉะ กระถางระบายได้ และไม่ตัดเก็บหนักก่อนรากตั้งตัว ไม่จำเป็นต้องปล่อยน้ำขังเพื่อให้ใบเขียว
| ส่วนที่เก็บใช้ | ยอดและใบ |
|---|---|
| การเริ่มปลูก | กิ่งปักชำหรือไหลจากต้นแข็งแรง |
| หลักดูแล | เลือกพันธุ์เหมาะพื้นที่ ตรวจความชื้นและการระบายน้ำ เก็บตามคุณภาพจริง |
เลือกกิ่งและกระถางก่อนปักชำ
เลือกกิ่งไม่เป็นโรค มีข้อสมบูรณ์ และไม่เหี่ยวค้างนาน ใช้กระถางค่อนข้างกว้างที่มีรูระบาย ไม่ตั้งจานรองให้มีน้ำขังตลอด เพราะสะระแหน่แผ่กอได้ การแยกปลูกในภาชนะช่วยควบคุมพื้นที่และตรวจดินได้ง่าย
ชำให้ข้อสัมผัสวัสดุปลูก
ใช้วัสดุร่วนสะอาด ริดใบส่วนที่จะอยู่ใต้ดินเพื่อลดการเน่า แล้วปักหรือตรึงกิ่งให้ข้อสัมผัสวัสดุอย่างมั่นคง รดพอชุ่มและวางในแสงอ่อนช่วงตั้งตัว ไม่ดึงกิ่งขึ้นดูรากซ้ำ การแตกใบใหม่ร่วมกับกิ่งไม่เหี่ยวเป็นสัญญาณให้ค่อยเพิ่มแสง
ปรับแสงตามอาการและอากาศจริง
อย่าวางต้นชำใหม่กลางแดดร้อนทันที หากยอดเหี่ยวช่วงร้อนให้ตรวจความชื้นและความร้อนของภาชนะ ใบยืดบางในมุมมืดอาจต้องเพิ่มแสงอย่างค่อยเป็นค่อยไป เลือกตำแหน่งที่ลมผ่านเพื่อไม่ให้ใบเปียกอับนาน
บำรุงหลังตัดโดยไม่ให้แฉะ
เติมปุ๋ยหมักสุกตามความเหมาะสมและหลีกเลี่ยงวัสดุสดปนโคน หากใช้ปุ๋ยเคมีให้ยึดฉลากและสภาพดิน ไม่ใส่หนักเพื่อเร่งใบอย่างเดียว ตรวจรากและรูระบายเมื่อกอชะงัก ตัดกิ่งเสียและแยกกอที่เริ่มแน่นเพื่อให้จัดการได้สะดวก
ตัดยอดเหนือข้อและพักให้แตกใหม่
เก็บเฉพาะต้นแข็งแรง ใช้กรรไกรสะอาดตัดยอดโดยเหลือข้อและใบให้ต้นฟื้น ไม่ถอนรากทุกครั้งหากต้องการเลี้ยงกอต่อ เก็บยอดอ่อนตามจำนวนที่ใช้และย้ายผลผลิตเข้าร่ม หากกอแก่หรือคุณภาพลดควรขยายกอใหม่จากส่วนที่สมบูรณ์
บันทึกการปลูกและตรวจปัญหาก่อนแก้
จดวันเริ่มปลูก พันธุ์ การให้น้ำ ปุ๋ย อาการผิดปกติ และผลผลิตที่ใช้หรือขายได้จริง หากพบโรคให้ดูทั้งใบ โคน และรากก่อนเลือกวิธีแก้ ใช้สารป้องกันกำจัดศัตรูพืชเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ขึ้นทะเบียนสำหรับพืชและปัญหานั้นตามฉลากปัจจุบัน รวมถึงระยะเว้นก่อนเก็บเกี่ยว สำหรับแปลงใหม่ควรเริ่มเล็กและปรึกษาเจ้าหน้าที่เกษตรเมื่อวินิจฉัยไม่แน่ใจ
สรุปสำหรับเริ่มปลูกสะระแหน่
ยึดชนิดพันธุ์ สภาพดิน น้ำ แสง และคุณภาพผลผลิตเป็นหลัก ระยะเวลาในคู่มือหรือบนซองเป็นจุดวางแผน ไม่ใช่กำหนดเก็บตายตัวทุกแปลง ทดลองและจดผลก่อนขยาย จะช่วยปรับการดูแลให้ตรงกับสวนของตน
แหล่งความรู้ประกอบ: กรมกิจการผู้สูงอายุ: ความรู้การปลูกสะระแหน่ เนื้อหาเรียบเรียงเป็นแนวทางเบื้องต้น ตรวจสอบ 4 พฤศจิกายน 2569
อ่านต่อ: การปลูกพืช และ ดิน น้ำ และปุ๋ย

